Ngày soạn: / / 2011
Ngày giảng: 9A2: ….. /…. / 2011 9A3: 23 / 9 / 2011 .
Tiết 21 :
Tiếng Việt : Sự phát triển của từ vựng

A. Mục tiêu cần đạt.
1. Kiến thức.
- Từ vựng của một ngôn ngữ không ngừng phát triển.
- Sự phát triển của từ vựng được diễn ra trước hết theo cách phát triển nghĩa của từ thành nhiều nghĩa trên cơ sở nghĩa gốc .Hai phương thức chủ yếu phát triển nghĩa là ẩn dụ và hoán dụ.
2. Kĩ năng.
Rèn kĩ năng mở rộng vốn từ theo các cách phát triển từ vựng.
3. Thái độ.
Có ý thức sử dụng từ ngữ và bồi dưỡng vốn từ mới.
B.Chuẩn bị
- Giáo viên : Chuẩn bị nội dung lên lớp,bảng phụ.
- Học sinh : Chuẩn bị bài theo hướng dẫn.
C.Tiến trình tổ chức các hoạt động.
*Hoạt đông 1: Kiểm tra bài cũ ( 5’ )
? Nêu những điểm giống và khác nhau giữa cách dẫn trực tiếp và dẫn gián tiếp? Trình bày bài tập 3.
*Hoạt động 2: Giới thiệu bài ( 1’ )
Ngôn ngữ là hiện tượng xã hội. Nó không ngừng biến đổi theo sự vận động của xã hội. Sự phát triển của tiếng Việt cũng như ngôn ngữ nói chung, được thể hiện trên cả ba mặt : ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp . Bài học này sẽ giúp các em nắm được sự phát triển của tiếng Việt về mặt từ vựng.
*Hoạt động 3: Bài mới. ( 37’ )

Hoạt động của giáo viên
Hoạt động
của H/S
Nội dung cần đạt



GV yêu cầu h/s đọc bài thơ.
?Từ kinh tế trong bài thơ được hiểu với nghĩa như thế nào? ý của cả câu thơ?


? Ngày nay từ kinh tế được hiểu với nghĩa như thế nào? Nó còn mang ý nghĩa như trong bài thơ nữa không?





? Qua bài tập em có nhận xét gì về nghĩa của từ?


GV yêu cầu h/s đọc bài tập 2.( đọc các câu thơ Tr 55-56 )
? Trình bày các nét nghĩa của từ xuân từ tay? Cho biết đâu là nghĩa gốc, nghĩa chuyển?








? Quan sát các nét nghĩa chuyển cho biết chúng được chuyển nghĩa theo phương thức nào?
( Giáo viên gợi ý)
? Xã hội phát triển ngôn ngữ có sự phát triển như thế nào?

? Ngôn ngữ thường được phát triển theo cách nào? Có mấy phương thức chuyển nghĩa?


GV khái quát ghi nhớ.

GV nêu yêu cầu đọc bài tập 1/ 56
? Xác định nghĩa gốc, nghĩa chuyển của từ chân, trong trường hợp là dùng với phương thức ẩn dụ, hoán dụ?


GV khái quát ý đúng.

GV nêu yêu cầu bài tập 2.
? Nhận xét nghĩa của từ trà trong các cách dùng?





GV khái quát ý đúng.


? Nêu yêu cầu bài tập 3.
? Nêu nghĩa chuyển của từ đồng hồ?



GV khái quát chuyển ý.
GVnêu yêu cầu bài tập 4.
? Chứng minh rằng các từ: hội chứng, ngân hàng, sốt, vua là những từ nhiều nghĩa.
GV chia lớp thành 4 nhóm
( mỗi nhóm chứng minh 1 từ)
















GV khái quát ý đúng của các nhóm.
Bài tập 5 học sinh về nhà làm tiếp.
GV khái